Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh bố mẹ cần biết

Một trong những việc quan trong cần làm ngay khi bé vừa chào đời là tiêm vắc xin phòng bệnh. Trong suốt quá trình bé lớn lên từ khi sinh ra cho đến 5 tuổi bé sẽ được tiêm chủng theo lịch tiêm chủng của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bố mẹ cần nắm được thông tin các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh để đưa bé đi tiêm đúng thời gian nhằm đạt kết quả phòng bệnh tốt nhất cho bé.

Trong bài tôi có đính kèm cẩm nang tiêm phòng cho trẻ sơ sinh bạn có thể tải về tham khảo. Nhưng trước mắt hãy tìm hiểu tầm quan trọng của vắc xin đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đã nhé.

Vì sao trẻ sơ sinh cần được tiêm phòng

Theo thống kê tại hai thành phố lớn nhất cả nước thì ở Hà Nội có tới hơn 1700 trẻ em mắc sởi, hơn 1000 bé bị tay chân miệng, một số ít mắc ho gà, viêm não và uốn ván. Ngoài ra gần 22 nghìn ca mắc bệnh truyền nhiễm do không tiêm vắc xin phòng bệnh.

Còn ở thành phố Hồ Chí Minh tỉ lệ mắc các bệnh nhiệt đới còn cao hơn. Tính riêng trong năm 2019 có tới gần 7000 trẻ mắc bệnh sởi, tăng gấp 5 lần so với năm 2018. 

Bên cạnh đó, trước những diễn biến phức tạp của dịch Covid 19 trên toàn thế giới, việc tiêm phòng vắc xin cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là bắt buộc để cơ thể sản sinh ra kháng thể nhằm phòng chống các bệnh truyền nhiễm hiệu quả.

Do hệ miễn dịch của bé còn chưa hoàn chỉnh nên việc tiêm vắc xin là đưa tế bào kháng nguyên của virus gây bệnh vào cơ thể bé để cơ thể sản sinh ra các kháng thể phòng bệnh. Kháng thể tự nhiên của cơ thể vừa loại trừ virus nhiễm bệnh, vừa tạo nên cơ chế phòng nhiễm bệnh tự nhiên giống như một tấm lưới bảo vệ bé khỏi những virus gây bệnh đó xâm nhập cơ thể vào những lần sau.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, bởi chi phí để tiêm phòng so với chi phí điều trị ít hơn rất nhiều. Bạn nên có trong tay một cẩm năng tiêm chủng cho bé sơ sinh để đưa bé đi tiêm phòng đúng lịch.

Tham khảo cẩm nang tiêm phòng điện tử do tôi lập ra trong phần dưới.

Lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh đến 5 tuổi

Cứ mỗi một phút trôi qua có ít nhất 5 người được cứu khỏi cái chết nhờ tiêm vắc xin trên toàn cầu. Nhờ tiêm phòng vắc xin, nhiều bệnh vốn là đại dịch trên thế giới đã bị xoá sổ. Số lượng trẻ sơ sinh chào đời có thể sống sót nhờ vắc xin đã tăng lên đáng kể. Vì thế không thể phủ nhận vai trò của vắc xin trong việc phòng bệnh và chữa bệnh.

lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh
Bố mẹ cần nắm rõ lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh

Trung bình một ngày trẻ sơ sinh có thể tiếp xúc với gần 40 kháng nguyên gây bệnh thông qua các con đường tiếp xúc với cơ thể. Do đó việc tăng cường hệ miễn dịch bằng cách tiêm phòng vắc xin cho trẻ là rất quan trọng để tạo ra kháng thể chống trọi lại với các nguy cơ bên ngoài, đặc biệt là các virus và siêu vi khuẩn. 

Lịch tiêm vắc xin cho trẻ dưới 1 tuổi

Khi bé vừa chào đời:

  • Bạn hãy cho bé tiêm vắc xin Euvax B 0.5ml của Hàn Quốc hoặc Hepavax Gene 0.5ml của Hàn Quốc hoặc Engerix B 0,5ml của Bỉ để phòng bệnh Viêm gan B trong ngày đầu tiên. Nếu mẹ bị Viêm gan B thì phải tiêm cho bé huyết thanh kháng Viêm gan B của người lớn
  • Tiêm vắc xin BCG của Việt Nam phòng bệnh Lao

Khi bé được 8 tuần tuổi:

  • Bạn cho bé tiêm vắc xin Infanrix Hexa (6 in 1) của Bỉ hoặc Hexaxim (6 in 1) của Pháp hoặc Pentaxim (5 in 1) của Pháp phòng 6 bệnh nguy hiểm: ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Haemophilus influenzae tuýp B (Hib) mũi đầu tiên. Trường hợp bạn cho bé tiêm vắc xin Pentaxim 5 trong 1 thì phải bổ xung thêm vắc xin phòng viêm gan B
  • Tiêm vắc xin Rotateq của Mỹ hoặc Rotarix của Bỉ hoặc Rotavin của Việt Nam để phòng Rota Virus gây  bệnh tiêu chảy mũi đầu tiên.
  • Tiêm phòng bệnh  viêm não, phổi, nhiễm khuẩn máu, viêm tai giữa do phế cầu khuẩn S.Pneumoniae gây ra bằng vắc xin Synflorix của Bỉ hoặc Prevenar 13 của Anh mũi đầu tiên.

Khi bé 3 tháng tuổi:

  • Bạn cần cho bé tiêm lại các vắc xin khi bé được 2 tháng tuổi lượt thứ 2

Khi bé được 4 tháng tuổi:

  • Cho bé tiêm lại các vắc xin khi bé được 2 tháng tuổi lượt thứ 3. 
Chú ý: nếu cho bé tiêm Rotarix thay vì Rotateq thì sẽ dừng tiêm vắc xin này ở mũi thứ 2. Không tiêm lần thứ 3

Khi bé được 6 tháng tuổi:

  • Bắt đầu cho bé tiêm vắc xin phòng cúm mũi đầu tiên, sang tháng thứ 7 tiêm lại mũi thứ 2. Sau đó nên tiêm lại hàng năm cho trẻ. Vắc xin sử dụng là Vaxigrip của Pháp
  • Một mũi tiêm nữa cũng cần thiết giai đoạn này để phòng bệnh viêm màng não do mô cầu B và C là vắc xin MENGOC BC của Cu Ba mũi đầu tiên.

Khi bé được 8 tháng tuổi:

  • Tiêm lại vắc xin MENGOC-BC phòng viêm màng não lần 2

Bé 9 tháng tuổi:

  • Tiêm phòng bệnh sởi bằng vắc xin MVVac của Việt Nam mũi đầu tiên.
  • Tiêm phòng bệnh viêm não Nhật Bản bằng vắc xin Imojev của Thái Lan mũi đầu tiên.

Khi bé tròn 1 tuổi:

  • Tiêm phòng 3 bệnh Quai bị, Sởi, Rubella bằng vắc xin MMR II (3 trong 1) của Mỹ hoặc MMR của Ấn Độ mũi đầu tiên
  • Tiêm phòng bệnh thuỷ đậu mũi đầu tiên (mũi thứ 2 tiêm sau 3 tháng) bằng vắc xin Varivax của Mỹ hoặc Varilrix của Bỉ hoặc Varicella của Hàn Quốc
  • Tiêm phòng bệnh Viêm não Nhật Bản bằng vắc xin Jevax 1ml của Việt Nam mũi đầu tiên (mũi thứ 2 tiêm sau nửa tháng, mũi thứ 3 tiêm sau một năm, 3 năm lại tiêm lại 1 lần đến khi 16 tuổi)
  • Tiêm phòng bệnh viêm gan A bằng vắc xin Avaxim 80U của Pháp hoặc Havax 0.5ml của Việt Nam hoặc vắc xin Twinrix của Bỉ mũi đầu tiên (mũi sau cách mũi đầu 6 tháng).
  • Tiêm vắc xin Synflorix của Bỉ lần thứ 4.

Lịch tiêm vắc xin cho trẻ từ 1 – 2 tuổi

Khi bé được 15 tháng tuổi:

  • Tiêm phòng bệnh cúm bằng vắc xin Vaxigrip 0.25ml của Pháp 
  • Tiêm phòng bệnh thuỷ đậu bằng vắc xin Varivax của Mỹ hoặc Varilrix của Bỉ hoặc Varicella của Hàn Quốc mũi thứ 2

Khi bé được 18 tháng tuổi:

  • Tiêm phòng bệnh sởi bằng vắc xin MVVac của Việt Nam mũi thứ 2
  • Tiêm phòng bệnh viêm gan A bằng vắc xin Avaxim 80U của Pháp hoặc Havax 0.5ml của Việt Nam hoặc vắc xin Twinrix của Bỉ mũi thứ 2.

Khi bé được 2 tuổi:

  • Tiêm phòng bệnh viêm não Nhật Bản bằng vắc xin Imojev của Thái Lan lần 2.
  • Tiêm phòng bệnh viêm não Nhật Bản bằng vắc xin Jevax 1ml của Việt Nam lần 3.

Lịch tiêm vắc xin cho trẻ từ 2 – 5 tuổi

  • Tiêm phòng 3 bệnh Quai bị, Sởi, Rubella bằng vắc xin MMR II (3 trong 1) của Mỹ hoặc MMR của Ấn Độ mũi thứ 2
  • Tiêm phòng bệnh viêm não Nhật Bản bằng vắc xin Jevax lần 4. (3 năm tiêm lại 1 lần đến 16 tuổi)/
  • Tiêm phòng bệnh thương hàn bằng vắc xin Typhim VI của Pháp hoặc Typhoid VI của Việt Nam mũi đầu tiên (3 năm tiêm lại 1 lần đến 16 tuổi)
  • Uống mORCVAX của Việt Nam phòng bệnh tả liều thứ nhất (sau 2 tuần uống liều 2  và sau 2 năm uống liều 3)

Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh miễn phí

các mũi tiêm miễn phí cho trẻ
Các mũi tiêm miễn phí nằm trong chương trình tiêm chủng mở rộng, bố mẹ liên hệ trung tâm y tế địa phương để biết chi tiết

Đây là danh sách các vaccine được miễn phí trong chương trình tiêm chủng mở rộng, bạn có thể bấm vào đường link dưới đây để tải file về tiện theo dõi

cẩm nang tiêm phòng cho trẻ sơ sinh
Sử dụng bảng cẩm nang tiêm phòng cho bé để theo dõi lịch tiêm và các loại vắc xin cần tiêm

Tiêm phòng cho trẻ sơ sinh ở đâu

Trong chương trình tiêm chủng mở rộng của bộ y tế, việc tiêm vắc xin cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đã được triển khai ngay ở các trạm y tế xã, phường trên toàn quốc. Bạn không cần thiết phải tiêm tại nơi có hộ khẩu thường trú, chỉ cần đến trạm y tế xã /phường nơi bạn đang tạm trú để đăng ký tiêm chủng miễn phí cho bé. Cần mang theo sổ tiêm chủng để cán bộ y tế biết các mũi vắc xin bé đã được tiêm.

tiêm phòng cho trẻ sơ sinh ở đâu
Tiêm phòng cho trẻ sơ sinh tại các trung tâm y tế và bệnh viện đa khoa

Ngoài ra bạn có thể đăng ký tiêm cho bé tại trung tâm y tế dự phòng các quận, huyện hoặc các bệnh viện đa khoa với các vắc xin không thuộc danh sách miễn phí của nhà nước.

Cần làm gì khi đưa bé đi tiêm chủng

  • Bạn cần giữ cẩn thận sổ tiêm chủng của bé và mang nó theo khi đi tiêm cho bé.
  • Chủ động khai báo cho bác sĩ, y tá về sức khoẻ của bé hiện tại và các biểu hiện bất thường hoặc phản ứng của bé trong những lần tiêm trước. Kiểm tra sức khoẻ bé trước khi tiến hành tiêm chủng.
  • Cần tìm hiểu về các loại vắc xin được tiêm cho bé, có thể nhờ bác sĩ, y tá giải thích công dụng và hướng dẫn cách chăm sóc bé sau khi tiêm. Mang theo danh sách các mũi tiêm phòng cho trẻ sơ sinh.
  • Yêu cầu các cán bộ y tế thông báo về các loại vắc xin tiêm chủng cho trẻ và hướng dẫn theo dõi, chăm sóc trẻ sau tiêm chủng.
  • Chủ động đề nghị cán bộ y tế kiểm tra sức khỏe của trẻ trước khi tiêm.
  • Đưa bé đi tiêm đúng lịch, vệ sinh thân thể bé sạch sẽ đề phòng nhiễm trùng
  • Nếu sau khi tiêm bé có các dấu hiệu bất thường như sốt cao (40°C), lên cơn co giật, khóc thét và bỏ ăn, khó thở, hơi thở khò khè, khuôn mặt tím tái và ngủ li bì hoặc sốt phát ban cần đưa bé ngay đến cơ sở y tế để theo dõi và điều trị.